Grijze jas. Moeiteloos draven door diepe sneeuw. Hij stopt, besluipt een marmot en voltooit de klus in één hap. Het is een wolf. Of toch?
Ik sta op 5000 meter in het door India bestuurde Ladakh. De lucht is ijl, het landschap ruw, en het leven hier is een sleur voor de zoogdieren die het overleven: sneeuwluipaarden, bruine beren, Tibetaanse vossen. En wolven. De Himalaya-wolf.
Dit is de oorspronkelijke afstammingslijn van Canis lupus. Oud. Gehard tegen zuurstofarm en bijtende kou. Maar hun toekomst ziet er wankel uit. Deze bergen warmen twee keer zo snel op als het mondiale gemiddelde. De stadsuitbreiding is op komst. Het afval stapelt zich op. Boeren zijn op hun hoede. Het was genoeg. Maar nu is er een nieuwe variabele. Eén die lokale experts angst aanjaagt.
Wilde honden.
“Het heeft de onbevreesdheid en het leefgebied van een hond en het moordinstinct van een wolf. Dat is een dodelijke combinatie.”
Ladakh heeft ongeveer 25.00 honden. Misschien meer. De wolvenpopulatie? Slechts een paar honderd. De wiskunde komt niet eens in de buurt. De afgelopen tien jaar zijn deze honden – huisdieren, zwerfdieren, georganiseerd in roedels – de bergen in getrokken. Ze jagen op dezelfde prooi. Ze concurreren. En onlangs zijn ze begonnen met fokken.
Het resultaat is een hybride. De lokale bevolking noemt het een khipshang. Een mix van khi (hond) en shangku (wolf).
Tsewang Namgail leidt de Snow Leopard Conservancy in Ladakh. Hij zegt dat mensen de verandering nu pas opmerken, in de afgelopen vijf tot tien jaar. Het is niet echt een wolf. Ook niet echt een hond. Gewoon een kruis. Groter dan het dorp dat afdwaalt, maar kleiner dan een echte wolf. Met een getaande vacht. En het leidt de roedels.
Het overtreft andere carnivoren. Slechter? Het is niet bang voor mensen.
Mohammad Imran, een natuuronderzoeker en filmmaker uit de regio, bevestigt het gedrag. Deze hybriden zijn vetgedrukt. Ze komen dorpen binnen. Ze doden vee zonder aarzeling. Namgail merkt op dat de dienst gevaarlijk is. Niet alleen voor herders, maar ook voor de wolven zelf. Hij is bang dat de genetische zuiverheid van de overgebleven wilde wolven aan het verwateren is. Hij schat dat er momenteel slechts ongeveer 80 khipshang zijn in het uitgestrekte gebied van 60,00 vierkante kilometer. Maar dat aantal voelt vluchtig aan.
Hondenbeten zijn al een dagelijkse crisis in de hoofdstad Leh. Vier of vijf gevallen per dag in het plaatselijke ziekenhuis. Minstens vier doden dit jaar. Experts vrezen dat het nog erger wordt als de hybriden zich vermenigvuldigen.
Waarom zijn er zoveel honden?
Het is een puinhoop van biologie, geschiedenis en recht. Sterilisatie van honden is illegaal. Boeddhistische overtuigingen ontmoedigen vaak het schaden van dieren of het verstoren van de natuur. Dan zijn er de legerbases. Met een lange geschiedenis van grensconflicten vormen honden een verdedigingslaag. Blaffen waarschuwt soldaten. Soldaten voeren de honden. Deze tolerante omgeving loopt over in het wild. Het brengt ook hondsdolheid en hondenziekte met zich mee, ziekten die de vossen- en wolvenpopulaties nog sneller terugdringen.
“Omdat dit nieuwe soorten zijn, hebben ze geen plaats in de keten en zijn ze zo kwetsbaar om te ontwrichten. Dat maakt ze gevaarlijk voor ons allemaal.”
Met zo weinig wolven en zo veel honden is de hiërarchie van de honden in de hoogste bergen op aarde aan het kantelen. Het weerspiegelt trends in Italië en Noord-Amerika, waar oosterse wolven verdwijnen in genetisch slib veroorzaakt door hybridisatie. Carter Niemeyer, de man die in de jaren negentig hielp bij de herintroductie van wolven in Yellowstone en Idaho, haat dit. Hij benadrukt dat wolfshonden zich niet mogen voortplanten. Hij wil dat de wolvenlijn puur is.
Is zuiverheid überhaupt mogelijk in de moderne wereld?
Later die dag zien we een roedel honden langs de kant van een snelweg. De wind is wreed. Sommigen slapen op het asfalt. Anderen bedelen om eten. Eén staat apart. Oren terug. Houding anders.
Morup Namgail reist met mij mee. Hij is een natuurfotograaf die khipshang in heel Ladakh heeft gezien. Ooit zelfs een zeldzame fox-dog-hybride. Hij vraagt zich af wat dit eenzame dier is.
Ik herinner me nog een ontmoeting van twee jaar geleden. Een roedel honden die een moeder-sneeuwluipaard achtervolgen van een steenbokkarkas. Eén leidende hond had deze specifieke uitstraling. Vetgedrukt. Niet bang. Het blafte niet. Net gekeken. Was het een hond? Of iets anders?
Terwijl we wegrijden zegt Morup dat de khipshang symbolen zijn van het veranderende landschap. Hij zegt dat wolven leren en onderwijzen. Als ze zich als honden gaan gedragen. Als ze van honden leren. Het conflict zal niet eindigen. Het zal zich verdiepen. Niemand weet hoe het afloopt. Het ecosysteem is kwetsbaar. De nieuwe spelers zijn onbevreesd. Wij kijken alleen maar naar ze. En wacht.
