Paleontologen hebben in het noorden van New Mexico een nieuwe soort vleesetende dinosaurus geïdentificeerd, een ontdekking die de bestaande theorieën over hoe vroege dinosauruslijnen overleefden en uiteindelijk ten onder gingen, in twijfel trekt.
De nieuw genoemde soort, Ptychotherates bucculentus , leefde ongeveer 201 miljoen jaar geleden tijdens het Rhätische stadium van het Late Trias. De ontdekking biedt een zeldzaam kijkje in een cruciale evolutionaire periode die voorheen in mysterie gehuld was vanwege een gebrek aan fossiel bewijsmateriaal uit dit tijdperk.
Een ontbrekend stukje van de evolutionaire puzzel
Jarenlang heeft het fossielenbestand een geografische kloof laten zien in ons begrip van de evolutie van dinosauriërs. Hoewel de meeste vroege dinosaurusresten zijn teruggevonden in de zuidelijke regio’s op hoge breedtegraden van het supercontinent Pangea – het huidige Brazilië, Argentinië, Zimbabwe en India – is er zeer weinig bewijsmateriaal gevonden uit de lagere breedtegraden, zoals het Amerikaanse zuidwesten of Marokko.
De ontdekking van Ptychotherates bucculentus helpt deze kloof te overbruggen. Het exemplaar, gevonden in de Coelophysis Quarry in New Mexico, bestaat uit een goed bewaard gebleven schedel van 22 centimeter met een complete hersenpan en een opvallend schedeldak.
Belangrijkste anatomische kenmerken:
- Grote jukbeenderen
- Een brede hersenpan
- Een relatief lange, smalle kop met een korte, diepe snuit
Deze unieke fysieke kenmerken suggereren dat vroege dinosauriërs snelle en constante evolutionaire veranderingen ondergingen, zelfs veel eerder dan eerder gedocumenteerd.
De “Laatste Stand” van de Herrerasauria
Ptychotherates bucculentus behoort tot de Herrerasauria, een van de eerste families van vleesetende dinosaurussen. Het is nauw verwant aan andere soorten uit het Trias, zoals Tawa hallae en Chindesaurus bryansmalli, en vormt een nieuw gedefinieerde groep die bekend staat als Morphoraptora. Deze groep wordt gekenmerkt door een mix van primitieve kenmerken en de meer geavanceerde kenmerken die bij latere theropoden te zien zijn.
Deze vondst is bijzonder belangrijk omdat het ons begrip van de overleving van dinosauriërs verandert:
- Onverwachte volharding: Wetenschappers geloofden eerder dat aan het einde van het Trias de vroege vleesetende geslachten volledig waren vervangen door meer geavanceerde theropoden. Ptychotherates bewijst dat deze oudere geslachten feitelijk veel langer bleven bestaan dan ooit werd gedacht.
- Geografisch Refugium: De aanwezigheid van deze soort suggereert dat het zuidwesten van Amerika mogelijk heeft gediend als een laatste bolwerk voor deze dinosauriërs, waardoor ze op lagere breedtegraden konden overleven terwijl andere geslachten elders verdwenen.
- Impact van massale uitsterving: Het fossiel werd gevonden in gesteentelagen die dateren van vlak voor de grote massale uitsterving aan het einde van het Trias. Het feit dat er na deze periode geen andere leden van de Herrerasauria worden gevonden, suggereert dat deze specifieke groep mogelijk is weggevaagd door de uitstervingsgebeurtenis zelf.
“Dit dwingt ons om de impact van het uitsterven van het eind-Trias te heroverwegen als iets dat niet alleen de concurrenten van dinosauriërs heeft weggevaagd, maar ook enkele al lang bestaande dinosauruslijnen zelf”, aldus paleontoloog Simba Srivastava.
Conclusie
De ontdekking van Ptychotherates bucculentus onthult dat vroege dinosauruslijnen veerkrachtiger en geografisch diverser waren dan eerder werd aangenomen. Het suggereert dat de massale uitsterving aan het einde van het Trias een transformatieve gebeurtenis was die de weg vrijmaakte voor nieuwe dinosaurusgroepen door zelfs de meest gevestigde vroege afstammingslijnen te elimineren.
