Onderzoekers stellen een radicale, maar potentieel effectieve methode voor koolstofvastlegging voor: boreale bossen kappen en het hout in de Noordelijke IJszee laten zinken. Deze strategie heeft tot doel natuurlijke processen te benutten om jaarlijks tot 1 miljard ton kooldioxide uit de atmosfeer te verwijderen – een substantiële bijdrage aan het verzachten van de klimaatverandering.
De logica achter ondergedompelde bossen
Het idee bouwt voort op het feit dat de boreale bossen, vooral de bossen die gevoelig zijn voor bosbranden, enorme hoeveelheden koolstof opslaan (geschat op wel 1 biljoen ton in Noord-Eurazië en Noord-Amerika). Naarmate de opwarming van de aarde toeneemt, worden deze bossen geconfronteerd met toenemende risico’s op natuurbranden, waardoor deze opgeslagen koolstof weer in de atmosfeer vrijkomt. In plaats van dat te laten gebeuren, stelt het voorstel voor om gekapte bomen actief via grote Arctische rivieren (zoals de Yukon en Mackenzie) naar de oceaan te transporteren, waar ze binnen een jaar zouden zinken.
Dit is niet theoretisch. Er is gevonden dat hout al meer dan 8.000 jaar bewaard is gebleven in koude, zuurstofarme Alpenmeren, wat de koolstofstabiliteit op de lange termijn in vergelijkbare omgevingen aantoont. Uit huidige schattingen blijkt dat de Arctische rivieren al een aanzienlijke hoeveelheid drijfhout vervoeren; sommige delta’s bevatten meer dan 20 miljoen ton koolstof in gestrande boomstammen.
Schaalbaarheid en potentiële impact
De onderzoekers berekenen dat het jaarlijks kappen en herbeplanten van 30.000 vierkante kilometer langs elke rivier 1 miljard ton CO2 zou kunnen vastleggen. Het herbeplantingsaspect is van cruciaal belang: het bos laten hergroeien absorbeert koolstof uit de atmosfeer, terwijl het gezonken hout onder water opgeslagen blijft. Deze aanpak wordt gepresenteerd als een goedkoper alternatief voor dure directe luchtafvangmachines of onbetrouwbare initiatieven voor het planten van bomen die vatbaar zijn voor bosbranden.
Ecologische problemen en onbedoelde gevolgen
Het plan is echter niet zonder risico’s. De milieueffecten van grootschalig houttransport zijn aanzienlijk:
- Rivierecosystemen: Ellen Wohl van de Colorado State University waarschuwt dat enorme houtstromen de biodiversiteit van rivieren ernstig kunnen schaden, net zoals de blijvende gevolgen die sommige Amerikaanse rivieren zien na tientallen jaren van houtdrijven.
- Permafrost ontdooien: Als boomstammen vast komen te zitten aan de kust of in zijrivieren, kunnen ze overstromingen verergeren en de uitstoot van methaan door ontdooiende permafrost – een krachtig broeikasgas – stimuleren.
- Afbraakrisico’s: Sommige gebieden zijn mogelijk niet koud of zuurstofarm genoeg om houtafbraak te voorkomen, waardoor CO2 vrijkomt in plaats van het vastlegt.
- Commercieel misbruik: Roman Dial van de Alaska Pacific University vreest dat het voorstel kan worden uitgebuit door commerciële houtkapbelangen, wat kan leiden tot ontbossing zonder netto koolstofvoordelen.
Historisch precedent en toekomstig onderzoek
Het concept is niet geheel nieuw. Sommige bedrijven hebben al geëxperimenteerd met het zinken van hout, maar met gemengde resultaten (Running Tide werd bijvoorbeeld beschuldigd van milieuschade en werd uiteindelijk gesloten). Morgan Raven van UC Santa Barbara wijst echter op de geschiedenis van de aarde en suggereert dat de enorme toevloed van hout in de oceanen de planeet mogelijk heeft afgekoeld na eerdere broeikasomstandigheden (zoals 56 miljoen jaar geleden).
Verder onderzoek is nodig om optimale locaties op de zeebodem te identificeren voor behoud op lange termijn. Het Noordpoolgebied blijft een slecht begrepen omgeving en onbedoelde gevolgen kunnen ernstig zijn.
Uiteindelijk vertegenwoordigt het zinken van bossen een strategie met een hoog risico en hoge beloning voor koolstofvastlegging. Hoewel het een potentieel schaalbare oplossing biedt, vereisen de ecologische en logistieke uitdagingen ervan een zorgvuldige afweging vóór implementatie.
