Nieuw onderzoek suggereert dat het leven niet rond sterren zou kunnen gedijen, maar op manen die rond vrij zwevende ‘schurkenplaneten’ cirkelen. Deze interstellaire zwervers, verdreven uit hun oorspronkelijke sterrenstelsels, zouden miljarden jaren lang een bewoonbare omgeving kunnen herbergen, wat onze veronderstellingen over waar leven kan bestaan ter discussie stelt.
De onverwachte bewoonbaarheid van schurkenplaneten
Decennia lang heeft de zoektocht naar buitenaards leven zich geconcentreerd op planeten die rond sterren draaien. Maar wat als er leven zou kunnen ontstaan en overleven in de donkere leegten tussen sterrenstelsels? Uit een recent onderzoek, gepubliceerd in Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, blijkt dat manen die rond schurkenplaneten draaien – planeten die uit hun baan zijn geslingerd en nu alleen door de ruimte zweven – tot wel 4,3 miljard jaar lang vloeibaar water kunnen vasthouden, wat overeenkomt met de levensduur van de aarde zelf.
Dit is niet alleen maar speculatie. Uit computersimulaties blijkt dat getijdenverwarming, het door de zwaartekracht samenknijpen en buigen van een maan ten opzichte van zijn planeet, aanzienlijke interne hitte genereert. Het is al bekend dat dit proces de vulkanische activiteit op Jupitermaan Io stimuleert en voorkomt dat ondergrondse oceanen op Europa en Enceladus bevriezen.
De rol van de atmosfeer bij het in stand houden van het leven
De sleutel tot de bewoonbaarheid van het oppervlak ligt in de atmosfeer van de maan. Eerder onderzoek suggereerde dat koolstofdioxide voor voldoende opwarming van de broeikasgassen zou kunnen zorgen, maar de studie waarschuwt dat CO2 kan bevriezen en instorten bij interstellaire kou, waardoor warmte kan ontsnappen.
Waterstof biedt echter een stabielere oplossing. Onder hoge druk botsen waterstofmoleculen en absorberen warmte die anders de ruimte in zou stralen, waardoor ze als een isolerende deken fungeren. Dit zou de oceanen met vloeibaar water miljarden jaren stabiel kunnen houden.
Waarom dit ertoe doet: de zoektocht naar leven uitbreiden
De gevolgen zijn diepgaand. Jarenlang hebben astronomen getheoretiseerd over het bestaan van exomanen – manen die rond planeten buiten ons zonnestelsel draaien – maar het bevestigen van hun bestaan is moeilijk gebleken. Dit onderzoek suggereert dat zelfs als exomanen zeldzaam blijken te zijn, ze verrassend bewoonbaar zouden kunnen zijn.
“De bakermat van het leven heeft niet noodzakelijkerwijs een zon nodig”, zegt David Dahlbüdding, hoofdauteur van het onderzoek.
Deze ontdekking verbreedt aanzienlijk het scala aan potentiële omgevingen waar leven zou kunnen ontstaan. Schurkenplaneten zijn veelvoorkomende bijproducten van chaotische planetaire systemen; De zwaartekracht kan werelden in de interstellaire ruimte werpen, en velen behouden hun manen tijdens dit gewelddadige proces. Dit betekent dat bewoonbare omgevingen veel wijdverbreider kunnen zijn dan eerder werd gedacht, zelfs in de donkerste uithoeken van de Melkweg.
De zoektocht naar leven is zojuist een stuk groter geworden.
