Chiny, największy na świecie producent gazów cieplarnianych, mogły osiągnąć punkt krytyczny w zakresie emisji gazów cieplarnianych wcześniej, niż oczekiwano. Przez 21 miesięcy z rzędu emisje albo się stabilizowały, albo spadały, co jest rekordem nie wynikającym z pogorszenia koniunktury gospodarczej, ale ze zmian strukturalnych w chińskiej gospodarce. Rozwój ten ma znaczące implikacje dla światowych wysiłków na rzecz ograniczenia zmian klimatycznych, chociaż długoterminowa trwałość tej tendencji pozostaje niepewna.
Sprawdzona redukcja emisji
Jak wynika z nowej analizy Centrum Badań nad Energią i Czystą Atmosferą (CREA) z Finlandii, emisje dwutlenku węgla (CO2) w Chinach spadły o 1% w ostatnim kwartale 2025 r. i o 0,3% w całym roku. Dzięki temu emisje utrzymują się tuż poniżej szczytowych poziomów osiągniętych w maju 2024 r. Spadek trwa już prawie dwa lata, czyli najdłuższy okres redukcji emisji bez jednoczesnego pogorszenia koniunktury gospodarczej.
Jest to ważne, ponieważ Chiny odpowiadają za ponad jedną trzecią światowych emisji CO2. Każda znacząca zmiana w jej trajektorii ma niekorzystny wpływ na międzynarodowe cele klimatyczne.
Zmiany w branży wyznaczające trendy
Redukcja ma charakter szeroko zakrojony i obejmuje zauważalne ograniczenia emisji w kluczowych sektorach: transporcie (-3%), energii (-1,5%) i materiałach budowlanych (-7%). Wyjątkiem pozostaje przemysł chemiczny, który odnotowuje 12% wzrost emisji.
„W 2025 r. emisje CO2 spadły z roku na rok w prawie wszystkich głównych sektorach” – mówi Lauri Myllyvirta, główna autorka CREA.
Intensywność emisji dwutlenku węgla w Chinach – emisje na jednostkę PKB – spadła w latach 2020–2025 zaledwie o 12%, nie osiągając oficjalnego celu wynoszącego 18%. Aby wywiązać się ze swoich zobowiązań wynikających z Porozumienia paryskiego, kraj musi zmniejszyć intensywność o około 23% w ciągu najbliższych pięciu lat.
Ekspansja energii odnawialnej i zmiany popytu
Na tę stabilizację wpływa kilka czynników: szybki rozwój i przyjęcie technologii energii odnawialnej, rosnąca elektryfikacja transportu oraz spowolnienie popytu na cement i stal. Chiny dominują w światowej produkcji obu materiałów (48% cementu, 54% stali), a każdy z nich odpowiada za około 15% całkowitej emisji gazów cieplarnianych w kraju.
Pomimo wzrostu całkowitego zużycia energii elektrycznej o 520 terawatogodzin (TWh) w 2025 r. produkcja czystej energii utrzymuje się na stałym poziomie. Produkcja energii słonecznej wzrosła o 43%, wiatrowej o 14% i jądrowej o 8%, co dało łącznie 530 TWh nowej czystej energii. Pojemność magazynowania energii również wzrosła o rekordowe 75 gigawatów (GW), przewyższając wzrost zapotrzebowania wynoszący 55 GW.
Plan pięcioletni: krytyczny punkt decyzji
Trwałość tego plateau emisji zależy w dużej mierze od decyzji podjętych w ramach kolejnego planu pięcioletniego Chin, którego termin zakończenia przypada na marzec. Obecna niejednoznaczność w planowaniu CPC sugeruje, że bezwzględne redukcje emisji mogą nie być priorytetem aż do roku 2030.
Analiza CREA ostrzega, że zezwolenie na wzrost zużycia węgla w energetyce powyżej ogólnego poziomu szczytowego może spowolnić obecny szybki rozwój czystej energii. Jednak technologie czystej energii będą już odpowiadać za ponad jedną trzecią wzrostu gospodarczego Chin w 2025 r.
Chiny inwestują także w projekty inżynierii środowiska, takie jak sadzenie drzew wokół pustyni Taklamakan, przekształcając jedną z najbardziej suchych pustyń na świecie w pochłaniacz dwutlenku węgla.
Wniosek
Obniżenie poziomu emisji w Chinach stanowi znaczący, choć wstępny krok w kierunku ograniczenia globalnego ocieplenia. Tendencję tę napędzają agresywne inwestycje w czystą energię i zmiany popytu przemysłowego. To, czy spadek będzie trwały, czy odwracalny, zależy od decyzji politycznych podjętych w nadchodzących miesiącach, co sprawi, że kolejny pięcioletni plan Chin stanie się kluczowym czynnikiem w globalnej walce ze zmianami klimatycznymi.
