Nowe badania sugerują, że życie może rozwijać się nie wokół gwiazd, ale na księżycach krążących wokół swobodnie unoszących się „planet zbójeckich”. Ci międzygwiezdni łotrzykowie, wyrzuceni ze swoich pierwotnych układów gwiezdnych, mogą utrzymywać warunki nadające się do zamieszkania przez miliardy lat, podważając nasze wyobrażenia o tym, gdzie może istnieć życie.
Nieoczekiwane zamieszkiwanie zbuntowanych planet
Przez dziesięciolecia poszukiwania życia pozaziemskiego skupiały się na planetach krążących wokół gwiazd. Ale co by było, gdyby życie mogło powstać i przetrwać w ciemnych pustkach pomiędzy galaktykami? Niedawne badanie opublikowane w Monthly Notices of the Royal Astronomical Society pokazuje, że satelity krążące wokół planet samotnych – planet, które zostały wyrzucone z orbity i obecnie dryfują samotnie w przestrzeni kosmicznej – mogą utrzymywać wodę w stanie ciekłym nawet przez 4,3 miliarda lat, co jest porównywalne z długością życia Ziemi.
To nie są tylko spekulacje. Symulacje komputerowe pokazują, że ogrzewanie pływowe spowodowane kompresją grawitacyjną i deformacją satelity przez jego planetę generuje znaczne ciepło wewnętrzne. Wiadomo już, że proces ten powoduje aktywność wulkaniczną na księżycu Jowisza Io i zapobiega zamarzaniu podpowierzchniowych oceanów na Europie i Enceladusie.
Rola atmosfery we wspieraniu życia
Kluczem do umożliwienia zamieszkania na powierzchni jest atmosfera satelity. Poprzednie badania sugerowały, że dwutlenek węgla może zapewnić wystarczające ocieplenie cieplarniane, ale badanie ostrzega, że CO2 może zamarznąć i zapaść się w czasie międzygwiezdnego zimna, umożliwiając ucieczkę ciepła w przestrzeń kosmiczną.
Jednakże wodór oferuje bardziej stabilne rozwiązanie. Pod wysokim ciśnieniem cząsteczki wodoru zderzają się i pochłaniają ciepło, które w przeciwnym razie zostałoby wypromieniowane w przestrzeń kosmiczną, działając jak koc izolacyjny. Może to utrzymać stabilność oceanów z ciekłą wodą przez miliardy lat.
Dlaczego to ma znaczenie: poszerzanie poszukiwań życia
Konsekwencje są ogromne. Przez lata astronomowie snuli teorie na temat istnienia egzoksiężyców – księżyców krążących wokół planet poza naszym Układem Słonecznym – ale ich istnienie było trudne do potwierdzenia. Badanie to sugeruje, że nawet jeśli egzoksiężyce okażą się rzadkie, mogą okazać się zaskakująco nadające się do zamieszkania.
„Kolebka życia niekoniecznie wymaga słońca” – mówi David Dahlbudding, główny autor badania.
Odkrycie to znacznie poszerza zakres potencjalnych środowisk, w których może powstać życie. Zbuntowane planety są powszechnym produktem ubocznym chaotycznych układów planetarnych; grawitacja może wyrzucać światy w przestrzeń międzygwiezdną, a wiele z nich zachowuje swoje satelity podczas tego gwałtownego procesu. Oznacza to, że środowiska nadające się do zamieszkania mogą być znacznie bardziej powszechne, niż wcześniej sądzono, nawet w najciemniejszych zakątkach galaktyki.
Poszukiwanie życia stało się znacznie szersze.
