Je verwarmt het tot meer dan 575 graden Fahrenheit. Je hebt de zuurstof afgesloten. Je wacht tot de steen vloeistof uitspuugt. Deze vloeistof is schalieolie. Het is een synthetische ruwe olie gemaakt van olieschalie – sedimentair gesteente vol vast organisch vuil. Verfijn het en je hebt een diesel. Je hebt benzine. Ze hebben propaan. Het concurreert rechtstreeks met conventionele ruwe olie op de wereldmarkt. De steen levert ook zwavel, ammoniak en soda. Het helpt zelfs bij het maken van cement.
Er bestaat echter verwarring in de terminologie. Mensen verwarren de steen en het product. Tot voor kort betekende “olieschalie” ruwe steen. Met schalieolie wordt bedoeld de vloeistof die eruit wordt geperst. Toen kwam de fracking-boom. Nu worden dezelfde woorden voor totaal verschillende dingen gebruikt. Ze beschrijven dichte rotsen die natuurlijke ruwe olie bevatten en waaruit de olie wordt gewonnen met hogedrukwaterstralen. De lijn is wazig. De geschiedenis is diep. Geologie is complex.
Hoe olieschalie wordt gevormd en waar deze leeft
Deze dingen verschenen gewoon niet. Het kwam tot stand. Oude meren. Ondiepe zee. Moerassige lagunes. Het organische materiaal zonk. Het vermengde zich met modder. Het werd begraven. Druk en hitte doen al miljoenen jaren hun werk. Resultaat? Steenrijk genoeg om brandstof te geven bij verhitting.
Niet alle stortingen zijn gelijk. Vorm is belangrijk. Diepte is belangrijk. Locatie is belangrijk.
In grote tektonische meren worden de lagen dikker. Echt dik. De Green River Formation in het westen van de Verenigde Staten is hier een reus. Het dateert uit het Eoceen. Soortgelijke enorme afzettingen worden gevonden in de Democratische Republiek Congo, die tijdens het Trias werden afgezet. Dan is er de Albert Shale in New Brunswick, Canada, uit de Mississippiaanse leeftijd. Deze lacustriene afzettingen zijn vaak mergelsteen of modderige moddersteen. Soms wordt er vulkanische tufsteen mee gemengd. Evaporieten komen ook voor.
Ondiepe mariene omgevingen vertellen een ander verhaal. De lagen zijn dunner. Maar ze blijven uitbreiden. Je krijgt klei en silica. Er zijn ook carbonaten. Zwarte schalie uit dit gebied is overal aanwezig. Noord-Europa en Siberië zagen ze ontstaan in Europa en Siberië tijdens de Cambrische periode. Noord-Amerika kreeg die van hen in het Siluur. Er zijn Perm-afzettingen in het zuiden van Brazilië, Uruguay en Argentinië. Er zijn lagen uit de Jura-periode in West-Europa. Er bestaan Miocene versies in Italië, Sicilië en Californië.
Kleine meren en heidevelden? Ze zijn lastig. Ze bevinden zich vaak vlak naast steenkoollagen. Je ziet deze reeks in West-Europa vanuit het Perm. Er zijn vroege Cenozoïsche afzettingen in het noordoosten van China die er hetzelfde uitzien.
Chemisch mengsel in de steen
Wat zit er in de steen? Het is een mengsel van anorganische mineralen en organische vaste stoffen. De mineralen zijn voornamelijk silicium, calcium, aluminium, magnesium, ijzer, natrium en kalium. Ze verbergen zich in silicaten, carbonaten, oxiden en sulfiden.
Het organische deel? Dit is een geldmaker. Het is een complex netwerk van waterstof en koolstof. Maar heteroatomen veranderen het spel. Zuurstof. Stikstof. Zwavel. Deze factoren bepalen hoe moeilijk het is om de olie te raffineren. Ze dwingen u om het upgradeproces te wijzigen. Verschillende stenen vereisen verschillende chemie.
Neem Estland. Kukersiet is rijk aan zuurstof. Het gedraagt zich anders dan anderen. In het westen van de Verenigde Staten bevinden zich de schalies van de Green River in voormalige zoutmeren. Ze zijn rijk aan stikstof. Schakel over naar Marokko, Egypte, Israël of Jordanië. Deze mariene schalies zijn rijk aan zwavel. De bron bepaalt het zwavelgehalte. Het zwavelgehalte bepaalt de prijs.
Mineralen zijn belangrijker dan je denkt
Steen is niet alleen organisch slijm. Het is een geologisch mysterie. Het mineraalgehalte varieert afhankelijk van hoe het sediment bezinkt.
In Utah bestaat het Garden Gulch-lid van de Green River Formation uit echte schalie. Kleimineralen domineren. Het is fijnkorrelig. Grof zand doodt organische rijkdom. Als er zandsteen wordt gevonden in het Wyoming-gedeelte van de Green River, zal de olieproductie afnemen. Om organisch materiaal te behouden heb je fijn sediment nodig.
Colorado’s Parachute Creek Member is anders. Het is een mergelsteen. Je krijgt dolomiet of calciet gemengd met klei, kwarts en veldspaat. Sommige gedolven afzettingen zijn carbonaatmoddersteen. Ze zijn allemaal fijn verdeeld. Dat is de vereiste.
De Green River Formation zelf is vreemd genoeg rijk aan mineralen. Zoutmineralen zoals nahcoliet, trona en dawsoniet komen veel voor. Hoe zijn ze daar terechtgekomen? Het meer was gestratificeerd. Erg zout. De onderste lagen verloren zuurstof. Ze waren gevuld met koolstofdioxide. Deze omgeving was een blijvertje. Het zorgde ervoor dat het organische materiaal niet ging rotten. Het hielp de anorganische mineralen af te zetten. Het brak de klei af die was aangespoeld. De chemie van het water creëerde een perfecte val voor olie en vreemde mineralen.
Waarom is dit verschil nu belangrijk?
We leven in een tijd waarin energiezekerheid een onderwerp van politieke discussie is. Schalieolie is een modewoord. Maar is het hetzelfde als schalieolie uit Estland? Nee. Men wordt uit steen geraffineerd door middel van pyrolyse. De andere wordt via breuken uit dichte steen gepompt. De verwarring is niet alleen semantisch. Het beïnvloedt het beleid. Het beïnvloedt de investeringen. Het heeft invloed op hoe we naar de ecologische voetafdruk kijken.
Pyrolyse maakt gebruik van warmte. Er ontstaat vast afval. Er wordt gebruik gemaakt van water. Het stoot koolstof uit. Bij het fracken wordt gebruik gemaakt van waterdruk. Het brengt het grondwater in gevaar. Het verstoort het land op een andere manier. Als we het hebben over ‘schalieolie’, moeten we weten over welk proces we het hebben. De bronsteen is oud. De verwijderingsmethode is modern. De verwarring blijft.
Bijproducten vormen de tweede laag. Zwavel. Ammoniak. Aluminiumoxide. Nahcoliet. Dit is niet alleen maar verspilling. Ze hebben waarde. Ze kunnen worden verkocht. Gebruikte schalie kan worden verwerkt tot cement. Het voegt energie toe aan de mix. Het is een circulaire economie die staat te gebeuren. Maar de milieukosten zijn reëel. Grondwaterverontreiniging. Landverstoring. Koolstofuitstoot. De wisselwerking is grimmig.
Wij hebben de technologie. We hebben geologie. Alleen al de Green River Formation bevat miljarden tonnen. Hebben wij de wil? En wijsheid? De steen is er. De hitte wacht. De vraag is: wat kiezen we om te verbranden?
Meer informatie 物の残骸が細菌によって分解されて生成される固体残留物です。 Er zijn geen producten gevonden die aan je zoekcriteria voldoen. 本質的に、それは今日発見されているほぼすべての原油の原料です。
色は品質を物語ります。 最も豊富な堆積物は、茶色から濃い黒色までの範囲です。 可燃性が高く、燃やすと濃い煙のような炎が生成されます。 また、酸化にも強く、その構造が空気と接触した状態に保たれます。 分かります。 濃い帯と明るい帯(年縞と呼ばれます)が交互に重なっています。 これらのパターンは、堆積と蓄積の年間サイクルを表しています。
この層の感覚は穏やかな海を示しています。 Meer informatie 炭酸塩は水から直接沈殿するか、粘土鉱物やケイ 酸塩鉱物が浮遊した微細な塵として到着します。
Bouwstenen van algen
De samenstelling van kerogeen varieert sterk. In sommige monsters was het organische materiaal vrijwel zuiver en waren sporen van algen waarneembaar. Het tweede type is een chaotisch mengsel van amorf slijm en verspreid biologisch afval.
Het record wordt gedomineerd door drie soorten algen: Botryococcus, Tasmanites en Gloeocapsomorpha.
Botryococcus is een macroalg die groeit in zout of zoet water. De voetafdruk is enorm. Perm-kerogeen in Frankrijk lijkt bijna uitsluitend uit “stafylokokkenkolonies” te bestaan. Hetzelfde geldt voor steenkool en torbanieten die voorkomen in Schotland, Australië en Zuid-Afrika. Zelfs Holocene coorongieten uit Australië hebben deze genetische afstamming.
Tasmanieten gaan de zee op. De vindplaats bevat bijna alle kerogeen uit de Perm Tasmanitesn-rots in Australië en de Jura-Krijtafzettingen in Alaska. Het wordt ook gevonden in de lagere Toarcian-schalie van het bekken van Parijs en de lagere Silurische schalie van Algerije.
Dan is er nog Gloeocapsomorpha prisca, een soort zeewier. Kerogeen wordt gevormd in de kukersite-olieschalies in Estland en heeft zich verspreid naar buurland Rusland. In de staat Queensland, Australië, bevindt zich een olieschalie die kerogeen bevat, afkomstig van planktonmeeralgen.
Amorfe meerderheid
Detecteerbare organische resten vormen gewoonlijk slechts een klein deel van kerogeen. De rest is amorf. Micro-organismen kunnen het materiaal tijdens de afzetting hebben veranderd, waardoor complexe structuren in homogene structuren zijn afgebroken.
Dit amorfe organische materiaal wordt sapropelische materie genoemd en kan zich in dikke lagen ophopen. De Perm Iraty-schalie van Brazilië is een goed voorbeeld. Hetzelfde geldt voor Eoceen GRF.
Waar komt dit slib vandaan? Het is waarschijnlijk een mengsel van plankton (algen, roeipootkreeftjes, ostracoden) en micro-organismen die in het sediment zelf leven. Bacteriën en algen werken samen om het leven om te zetten in het potentieel aan vaste brandstoffen dat we vandaag de dag zien.
Kerogeen is een vast product uit de gemodificeerde resten van bacteriën en is onoplosbaar in conventionele olieoplosmiddelen.
Het scheiden van identificeerbare algen van amorf sapropelmateriaal is belangrijk voor de extractie. De ene is gestructureerd en de andere is microbiële slurry. Beiden gebruiken dezelfde machine. De varves vertelt over de rustige wateren waar het allemaal begon. De kleur geeft de dichtheid aan. Deze laag brengt de jaarlijkse ritmes van oude oceanen en meren in kaart.
Het is niet alleen maar steen. De tijd is gecomprimeerd.
In meer dan dertig landen zit olieschalie in de grond. Het is sinds het begin van de 20e eeuw alleen de moeite waard geweest om het op te graven tijdens korte economische perioden. Ontwikkeling blijft lokaal. Het gebeurt waar specifieke omstandigheden ervoor zorgen dat de wiskunde werkt.
De weinige plaatsen waar daadwerkelijk grootschalige operaties plaatsvonden waren de Kükert-afzettingen in Estland (die uitmondden in het noordwesten van Rusland), de Chinese Fushun-velden en de Irati-formatie in Brazilië. Dan is er de Green River Formation (GRF) in het westen van de Verenigde Staten. Het is enorm. Het is rijk. Het trekt commerciële belangstelling aan wanneer de prijs van conventionele ruwe olie piekt, en verdwijnt vervolgens wanneer de prijzen dalen.
De cijfers achter de rots
De gegevens vertellen een verhaal van concentratie. De twaalf grootste landen bezitten 99 procent van de totale schalieoliereserves en -productie in de wereld. Kijk naar de ruwe cijfers in de onderstaande tabel. De Verenigde Staten staan aan de top met ruim 4,2 biljoen vaten in voorraad. China volgt met 354 miljard. Rusland, Israël en Jordanië ronden de zware slagmensen af.
| Land | Grondstoffen ter plaatse (miljoen vaten) | Interne hulpbronnen (miljoen ton) | Productie 2008 (duizend vaten/dag) |
|---|---|---|---|
| Verenigde Staten | 4.291.363 | 617.956 | — |
| China | 354.430 | 47.600 | 13 |
| Israël | 250.000 | 36.000 | — |
| Rusland | 247.883 | 35.470 | — |
| Jordanië | 102.000 | 14.688 | — |
| Democratische Republiek Congo | 100.000 | 14.310 | — |
| Brazilië | 82.000 | 11.734 | 3,8 |
| Italië | 73.000 | 10.446 | — |
| Marokko | 53.381 | 8.167 | — |
| Australië | 31.729 | 4.531 | — |
| Estland | 16.286 | 2.494 | 9 |
| Canada | 15.241 | 2.192 | — |
| Wereldtotaal | 5.684.497 | 815.198 | 25,8 |
Cijfers overgenomen van de World Energy Council, U.S. Geological Survey en Colorado School of Mines Oil Shale Symposia.
Deze “in-place” cijfers zijn olie-equivalenten. Ze vertegenwoordigen het theoretische aantal vaten in de rots. De standaard voor dit giswerk is de Fischer-test. Het is de maatstaf voor het vergelijken van de efficiëntie van de retort.
Bij een Fischer-test wordt een gesteentemonster met 12 °C per minuut opgewarmd totdat het een temperatuur van 500 °C bereikt. Het houdt deze temperatuur gedurende 40 minuten vast. Dit bootst de pyrolytische omstandigheden in sommige oppervlakte-retorts na. De test meet de opbrengst aan vloeibare olie. Het negeert gas. Dat gas kan aanzienlijk zijn.
De kloof tussen potentieel en realiteit
Middelen ter plaatse zijn geen belofte. Ze zijn een plafond. Ze houden geen rekening met herstelpercentages. De daadwerkelijke winning hangt af van de industriële technologie, de specifieke geologie van de afzetting en de lokale operationele omgeving.
Het totale aantal hulpbronnen is bijna altijd veel groter dan wat daadwerkelijk uit de grond kan worden gehaald.
Neem de Green River-formatie. Schattingen schatten het oliegehalte op ruim 4 biljoen vaten. Meer dan 600 miljoen ton. Theoretisch oneindig vergeleken met het huidige verbruik. Maar de werkelijkheid kent een cijfergrens.
De huidige extractietechnologie en economische factoren maken het onwaarschijnlijk dat gesteente met een opbrengst van minder dan 15 gallons per short ton (63 liter per metrische ton) winstgevend kan worden verwerkt. Pas die grenswaarde toe. Je vernietigt 75 procent van de middelen van het GRF. De haalbare hoeveelheid daalt tot tussen de 1 en 1,5 biljoen vaten.
De grens opdrijven naar 25 gallons per short ton vanwege strengere marktomstandigheden of betere technische vereisten? De realiseerbare hoeveelheid krimpt met ruim 90 procent. Er blijft minder dan 500 miljard vaten over.
Omdat gedetailleerde gegevens voor andere grote stroomgebieden schaars zijn, blijven de mondiale hulpbronnen vermeld op basis van het geschatte oliegehalte uit de Fischer-test. Het is een theoretisch getal. Een potentieel nummer. Geen vloeibare.
Terugwinning van olie uit olieschalie
Organische drempel voor levensvatbare schalieolie
Schalie-olie is niet vooraf gevuld met vloeibare brandstof. De substantie in het gesteente is kerogeen, een wasachtige, vaste voorloper die daar blijft totdat hij wordt verwarmd. Het is hetzelfde materiaal dat op natuurlijke wijze gedurende miljoenen jaren onder zware druk elders wordt afgebroken tot conventionele ruwe olie. Pyrolyse versnelt dit geologische ongeval alleen maar in de retort. Maar hier zit het addertje onder het gras: je moet er energie in stoppen om er energie uit te krijgen. Als er niet genoeg brandstof in de steen zit om brand te veroorzaken, mislukt de hele operatie.
Dit is waar de minimale organische behoefte een harde financiële vloer wordt.
Het organische koolstofgehalte van conventionele olie- en gasbronnen bedraagt doorgaans slechts 2 procent of meer. Dat is dun. Wil olieschalie commercieel interessant zijn, dan moet het organische gehalte aanzienlijk hoger zijn. Waarom? Vanwege de energiebalans. In een perfecte wereld zal kerogeen voldoende warmte genereren om zichzelf te verwerken. In werkelijkheid ontsnapt de warmte door de wanden van de retort. Pompen hebben elektriciteit nodig. Transportvoertuigen verbranden diesel. Het proces is inefficiënt.
Dus wat is het nummer?
In een gecontroleerde laboratoriumomgeving kun je rondkomen met ongeveer 3% kerogeen per gewicht. Alles wat minder is, zal ertoe leiden dat de eigen calorische waarde van de steen wordt opgebruikt door alleen maar te proberen de resterende steen tot de vereiste temperatuur te verwarmen. Op papier is dit het break-evenpunt. Maar commerciële mijnbouw is geen laboratoriumexperiment. Je hebt een overschot nodig. Levensvatbare afzettingen moeten dus aanzienlijk meer dan 3 procent organisch materiaal bevatten om rekening te houden met deze feitelijke verliezen.
Het specifieke break-evenpunt verandert afhankelijk van waar u graaft en wat u wilt doen.
Neem bijvoorbeeld de Verenigde Staten. Het organische gehalte van de westelijke en oostelijke schalieformaties is vergelijkbaar, 7,5-15 procent. Op het eerste gezicht lijkt dit een gelijkspel. Als je dieper graaft, verandert het verhaal. Organische stof is in het Westen ‘rijker’ aan waterstof. Het is een grondstof van hogere kwaliteit. Dit waterstofgehalte komt overeen met 20-40 gallons olie per short ton. De oostelijke schalie? Het is slanker. Je kijkt slechts naar 10-15 gallons per short ton voor hetzelfde gewicht aan steen.
Het is echter niet alleen het volume dat doorslaggevend is. Het draait allemaal om chemie.
Westerse schalieolie is rijk aan paraffineverbindingen. Wanneer je het upgradet, wordt het een lieveling van de raffinaderij. Het produceert enorme hoeveelheden diesel en vliegtuigbrandstof. Oostelijke schalieolie is anders. Het bevat meer aromatische verbindingen. Wanneer het wordt verwerkt, is het geschikter voor katalytisch kraken om benzine te produceren. Deze eindproducten kwamen tegen verschillende prijzen op de markt. Dit betekent dat de economische grenswaarde van een mijn in het westen lager kan zijn dan in het oosten, eenvoudigweg omdat het product voor meer wordt verkocht.
De wereldeconomie voegt nog een extra laag complexiteit toe.
In regio’s met goedkopere arbeid, andere energiekosten of verschillende olieprijzen kan het mogelijk zijn om magere voorraden te verwerken die in de Verenigde Staten niet winstgevend zouden zijn. De energiebalans is nog steeds een doorslaggevende factor. Krijgt u meer energie dan u verbruikt? Als het antwoord nee is, blijft de steen op de grond liggen.
Onderzoekers proberen voortdurend dit evenwicht te versterken. Betere isolatie. Efficiëntere antwoorden. Nieuwe extractiemethoden. Elk procentpunt organisch materiaal dat wordt bespaard of teruggewonnen, verandert de levensvatbaarheid van de mijn. Het is een koorddans tussen geologie en economie. En hoe moeilijker het is om de reserves te bereiken, des te kleiner wordt het.
Olie uit schalie halen gaat niet alleen over dieper boren. Het gaat over koken. De kerntechnologie is gebaseerd op pyrolyse, een chemische afbraak veroorzaakt door intense hitte. Wanneer je olieschalie verhit, verbreek je de complexe chemische bindingen in kerogeen, de organische voorloper die gevangen zit in het gesteente. Bij deze bevrijding komen kleine moleculen vrij: vloeibare koolwaterstoffen, gasvormige brandstoffen en bijproducten zoals stikstof-, zwavel- en zuurstofverbindingen.
De vraag is niet alleen of het werkt, maar ook hoe je die warmte toepast. De methode verandert het product, de tijdlijn en de logistiek volledig.
De drie manieren om schalie te koken
Je kunt de rots op drie verschillende manieren verwarmen. Elk heeft een ander ritme.
Bovengrondse pyrolyse maakt gebruik van retorten : zwaar gebouwde schepen die zijn ontworpen om gesteente snel te verwarmen in een zuurstofvrije omgeving. Dit is ex situ verwerking. De temperatuurpiek is scherp: 480–550 ° C (900–1.020 ° F). Onder deze agressieve omstandigheden draagt de resulterende olie een zware lading olefinen, dialkenen en zwavel met zich mee. Het is krachtig, maar het is ook chemisch complex.
Ondergrondse verwarming of in situ verwerking is een langzame verbranding. Rots is een slechte warmtegeleider. Om de productie te maximaliseren, moet je wachten. Het proces duurt maanden, soms jaren. Omdat de verwarming zo geleidelijk verloopt, vinden de pyrolytische reacties plaats bij lagere temperaturen, ongeveer 325–400 ° C (620–750 ° F). Het resultaat? Een lichtere ruwe olie en een hogere gas-olieverhouding. Je ruilt snelheid in voor vloeibaarheid.
Dan is er de hybride aanpak. Ingenieurs graven een kuil, bekleden deze met ondoordringbaar materiaal en vullen deze met gedolven schalie. Ze begraven verwarmingsbuizen en sensoren in de heuvel en dekken deze vervolgens af met aarde. Hete gassen circuleren door de leidingen. De producten stijgen op als damp. Het bootst de omstandigheden ter plaatse na, maar comprimeert de tijdlijn. Het is een middenweg tussen de snelheid van oppervlakteverwarming en de hulpbronnenefficiëntie van ondergrondse verwarming.
Verwarmingsmethoden die de markt bepalen
Ongeacht waar de warmte vandaan komt, vallen de meeste commerciële processen in specifieke technische categorieën. Dit zijn geen kleine variaties; ze dicteren efficiëntie, kosten en impact op het milieu.
Interne verbrandingsmethoden verbranden gas of een deel van de schalie zelf om warmte te genereren. Het hete gas draagt die energie vervolgens over aan het erts. Het is direct. Het is agressief.
* Kiviter: Gebruikt in Estland.
* Fushun: Ingezet in China.
* Paraho Direct: Ontworpen in de Verenigde Staten.
Heet-gerecycleerde vaste stoffen circuleren verbrande schalie of inerte materialen als warmtedragers. Het slimme is dat verbruikte schalie nog steeds energie bevat. De koolstofrijke verkoling die in de minerale as achterblijft, kan worden verbrand om voor extra warmte te zorgen. Dit bevordert het effectieve gebruik van hulpbronnen. Deze systemen zijn uitsluitend bovengronds.
* Galoter: Estland.
* Vergoeding 280: Estland.
* Taciuk-proces: Canada.
Geleiding door een muur brengt de warmte elektrisch over of via externe brandstof die buiten de retort verbrandt. Het is langzamer maar schoner.
* Pumpherston: Het origineel. Gebruikt in Schotland sinds 1862. Een historische basislijn die zich in heel continentaal Europa heeft ontwikkeld.
* Verbrandingsbronnen en Ecoshale-in-capsule: Moderne Amerikaanse ontwerpen.
Extern gegenereerd heet gas injecteert op afstand verwarmd gas in de retort. Het is efficiënt, maar vereist complexe leidingen.
* Petrosix: Het vlaggenschip van Brazilië bovengronds proces.
* Paraho Indirect: Amerikaanse technologie, ook bovengronds.
Reactieve vloeistoffen gebruiken chemisch actieve stoffen, zoals waterstof onder hoge druk. Dit verwarmt niet alleen de rots; het verbetert de olie on-the-fly. De waterstof verwijdert zwavel en stabiliseert reactieve koolwaterstoffen. Het is een chemische interventie die de stroomafwaartse raffinage vereenvoudigt.
Volumetrische verwarming is de uitschieter. Denk aan een magnetron. Het maakt gebruik van elektromagnetische straling of elektrische stroom om moleculen rechtstreeks te exciteren. Het is snel. Het is nauwkeurig. Maar tot nu toe is het alleen ontworpen voor in-situ-toepassingen.
De vier stappen van oppervlakteverwerking
Zodra de rots uit de grond is, is de workflow rigide. Er zijn vier niet-onderhandelbare stappen bij bovengrondse verwerking:
- Mijnbouw: Win het erts uit, hetzij via ondergrondse tunnels of via open mijnmethoden.
- Verpletteren: Verklein het gesteente tot een formaat dat de retort aankan.
- Retorteren: Verwarm de gemalen schalie tot pyrolysetemperaturen.
- Upgraden: Verfijn de ruwe olie verkregen uit de organische inhoud.
Niet alle retorten zijn op dezelfde manier gebouwd. Classificatie hangt meestal af van beweging en deeltjesgrootte.
Sommige retorten verplaatsen de reagerende schalie verticaal door een stationaire kamer. De zwaartekracht doet het werk. Anderen gebruiken een horizontaal ontwerp, meestal een roterende trommel. De rotatie houdt het materiaal in beweging en zorgt voor een gelijkmatige verwarming.
Dan is er de kwestie van de grootte. Retorten zijn ontworpen om zowel klonten als boetes te verwerken.
* Brokken: Stukken variërend van 15 tot 70 mm (0,5 tot 2,75 inch).
* Fijne deeltjes: Deeltjes kleiner dan 10 mm (0,4 inch).
Door ze te vermengen, wordt het proces verstoord. Een retort die is ontworpen voor boetes zal stikken in klonten. Een exemplaar dat voor klontjes is gebouwd, laat fijne deeltjes als stof ontsnappen of inefficiënt verbranden. De technische beperkingen zijn krap. De foutmarge is klein. En naarmate de mondiale honger naar onconventionele energie groeit, bepaalt het vinden van dit evenwicht of een project blijft bestaan of sterft.
De olie eruit halen waar deze ligt
Vergeet de mijnschachten en de oppervlaktereacties. Bij in situ verwerking gebeurt de magie ondergronds. Het doel is simpel: het gesteente op zijn plaats verwarmen om de olie en het gas vrij te maken, en het vervolgens eruit pompen met behulp van standaard puttechnieken. Geen enorme oppervlakteplanten. Geen enorme stapels schaliegesteente. Alleen warmte, druk en extractie.
Nu meteen? Niets is commercieel actief. Maar de interesse is reëel. Bedrijven testen methoden om enorme hoeveelheden gesteente te verwarmen zonder het oppervlak uit elkaar te scheuren. De uitdaging ligt niet in het boren. Het is aan het verwarmen. En insluiting. Je moet voorkomen dat de reactieproducten in het grondwater terechtkomen.
Twee elektrische verwarmingssystemen zien er het meest veelbelovend uit. Men maakt gebruik van een dicht raster van verticale of horizontale putten, die elk een elektrische verwarming bevatten. Eenvoudig. Direct. De andere is complexer. Boor parallelle horizontale putten. Breek de rots hydraulisch. Injecteer een geleidend steunmedium in die breuken. Boor één horizontale put in een rechte hoek om ze allemaal met elkaar te verbinden. Leid elektrische stroom door dit circuit. Je hebt in wezen diep onder de grond een gigantisch, plaatachtig verwarmingselement gebouwd.
Er zijn ook andere manieren. Branders in het boorgat. Aan het oppervlak verwarmde gassen zoals lucht of kooldioxide die rechtstreeks in het gesteente worden geïnjecteerd. De methode varieert. De natuurkunde niet.
Het slib opruimen
Oppervlakte-retorten produceren een ruwe puinhoop. Het is compact. Het zit vol met grote koolwaterstofmoleculen. Het zit boordevol zuurstof, zwavel en stikstof. Dit zijn niet alleen onzuiverheden; het zijn corrosiemiddelen. Ze vernielen raffinaderijapparatuur. Verbrand ze en je krijgt schadelijke vervuiling. Als je schalieolie voor iets anders wilt gebruiken dan bunkerbrandstof of goedkope verwarming, moet je het upgraden.
Neem GRF-schalieolie. Het vervuilt apparatuur met deeltjes en dialkenen. Verwijder deze. Hydrotreat het hoge paraffinegehalte. Plotseling heb je olie van hoge kwaliteit. Vliegtuigbrandstof. Diesel. Dingen die mensen eigenlijk in hun tanks willen stoppen.
Stikstofverwijdering is een andere stroomopwaartse noodzaak. Het doodt raffinagekatalysatoren. Die stap kun je niet overslaan.
Ja, upgraden kost geld. Het kost moeite. Het vereist een aanzienlijke infrastructuur. Maar de technologie bestaat. Het is geen sciencefiction. Het is gewoon duur en chemisch agressief.
Het in situ voordeel? Lichtere olie. Nog steeds vies.
In situ is olie anders. Het is lichter. Er is minder opwaardering nodig vergeleken met oppervlakte-gesteriliseerde ruwe olie. Dat is de kop. Het putmondproduct heeft een hoger waterstofgehalte, wat helpt tijdens de hydrobehandeling.
Maar juich niet te vroeg. Er moet nog gewerkt worden. Het gas dat wordt geproduceerd door in situ retorteren is ‘zuur’. Dat is industriejargon voor geladen met waterstofsulfide en koolstofdioxide. Beide moeten verwijderd worden. Zwavel is giftig. Koolstofdioxide draagt bij aan de uitstoot. Je kunt niet zomaar zuur gas in de pijpleiding pompen.
Het verschil is gradueel, niet vriendelijk. Oppervlakteolie is een chemische nachtmerrie. In situ-olie is een beheersbaar probleem. Maar beide vereisen verfijning. Bij beide moeten de onzuiverheden worden verwijderd voordat ze de pomp bereiken.
Koolstofkosten van schalieolie
Het winnen van olie uit schalie is geen schoon proces. De primaire methode is het verwarmen van het gesteente om de koolwaterstoffen te extraheren. Deze warmte is meestal afkomstig van de verbranding van fossiele brandstoffen. Hierdoor ontstaat er een direct verband tussen de productie van schalieolie en de uitstoot van broeikasgassen.
De cijfers zijn steil. In situ-processen, waarbij het gesteente ondergronds wordt verwarmd, komt minstens 10-20 procent meer koolstofdioxide (CO2) vrij dan bij traditionele olieproductie. Bovengrondse retortering is nog vuiler. Deze methoden werken bij hogere temperaturen en breken carbonaatmineralen af, waardoor mogelijk 50 procent meer CO2 vrijkomt dan bij conventionele olieproductie.
“Schalieverwerking resulteert onvermijdelijk in CO2-uitstoot… [tijdens oppervlakteprocessen]… [produceert] 50 procent meer CO2 dan conventionele olieprocessen.”
Marktleiders negeren het probleem niet. De voorstellen omvatten onder meer het opvangen van deze koolstofdioxide en het terugpompen ervan naar eerder uitgeputte in situ blokken om het op te slaan. Anderen stellen voor om het gas naar conventionele olievelden te leiden om het herstel te stimuleren door de olieproductie te verbeteren. Het is een corrigerende strategie, geen oplossing, maar het is wel de enige strategie die momenteel wordt overwogen.
Water: een beperkte hulpbron in dorre landschappen
Aangenomen kan worden dat het proces droog is omdat de olie in het gesteente vastzit. Dat is slechts de helft van de waarheid. Bij de pyrolysereactie zelf wordt geen water gebruikt. Maar de rest van de operatie wel.
Voor de volledige verwerking van olieschalie is 0,7-1,2 liter water per liter geproduceerde olie nodig. Waarom? Het boren, winnen en raffineren van synthetische ruwe olie heeft allemaal hydratatie nodig. Het saneren van de locatie draagt bij aan het aantal.
Waterkoeling bij de elektriciteitsproductie kan een grote extra behoefte zijn als conventionele stoomcondensatie wordt gebruikt. De meeste ontwikkelaars kiezen echter voor luchtkoeling in gebieden met weinig water om te voorkomen dat de lokale voorraden opraken. Ondanks deze reductie staat de sector onder druk om zijn voetafdruk te verkleinen.
Hoe verhoudt schalieolie zich tot andere energiebronnen? Het is feitelijk minder waterintensief dan veel biobrandstoffen. De enorme operatie, die 500.000 vaten per dag produceert, zou nog steeds minder dan 1 procent van Colorado’s totale jaarlijkse waterverbruik verbruiken. De berekening werkt, maar de lokale effecten in droge gebieden blijven een sociaal-politiek brandpunt.
Grondwaterrisico’s en oppervlakteschade
Vervuiling is de andere kant van de watermunt. Mijnbouw- en opwerkingsactiviteiten kunnen in oppervlakte- of grondwater lekken als de beste praktijken van de industrie niet strikt worden gevolgd. Bij in-situ retortverwerking blijven organische verbindingen en bijproducten achter die de grondwatervoorraden bedreigen.
Wanneer het onderliggende gesteente opwarmt, verandert ook de structuur ervan. Deze verandering kan ervoor zorgen dat bepaalde anorganische verontreinigingen mobieler worden en zich gemakkelijker door de watervoerende laag verspreiden. Uit experimenten blijkt dat deze verontreinigingen kunnen worden verwijderd voordat de locatie wordt verlaten. De risico’s blijven echter een belangrijk punt van zorg voor toezichthouders en bewoners.
Dan is er het land zelf. Voor de vervaardiging van oppervlakteretorten zijn grote open putten of ondergrondse mijnen nodig. Wanneer zoveel gesteente wordt verplaatst, wordt de integriteit van het land aangetast. Het verstoort de begrazing, beschadigt de landbouw en verdringt de lokale fauna en flora. Zelfs in situ-methoden met boorgaten laten een voetafdruk achter op het oppervlak, maar deze is meestal geconcentreerder en kleiner van formaat.
Reclamatie is mogelijk. Eerdere pogingen om olieschalie te exploiteren hebben aangetoond dat mijngebieden kunnen worden hersteld. Maar het is duur, technisch veeleisend en vereist water – wat een paradox creëert in dorre gebieden waar water al schaars is.
Menselijke kosten van ontwikkeling
Schalieolie tast niet alleen de bodem aan. Het verandert de gemeenschappen waarin het zich bevindt. Ontwikkeling op industriële schaal heeft onvermijdelijk gevolgen voor plattelandsgebieden.
Lokale overheden hebben vaak te maken met tekorten aan dienstverlening. Voordat de royalty’s beginnen te stromen, kunnen plotselinge bevolkingsgroei en industriële activiteit de infrastructuur en openbare diensten onder druk zetten. Ontwikkelaars moeten aan deze onmiddellijke behoeften voldoen om hun sociale licentie te behouden.
Er is ook een laag van historische angst. Gemeenschappen hebben de hausse in olieschalie al eerder zien stijgen en dalen. De angst om deze cyclus te herhalen is reëel. Om vooruit te komen moeten ontwikkelaars de lokale bevolking ervan overtuigen dat het deze keer anders is. Het gaat niet alleen om geologie. Het draait allemaal om vertrouwen.
Het verhaal van olieschalie gaat niet alleen over het opgraven van gesteente. Het gaat over wie er het eerst was, wie het zich kon veroorloven en waarom de meeste vroege pogingen van de ene op de andere dag verdwenen.
De eerste geregistreerde vermelding van schalieolie dateert uit 1596. De lijfarts van hertog Frederik van Württemberg merkte op dat minerale olie, gedistilleerd uit olieschalie, kwalen kon genezen. Niet bepaald een blockbuster businessplan, maar wel een interessant begin. Dertig jaar later, in 1694, verleende de Britse Kroon patent nr. 330 aan drie proefpersonen die beweerden een manier te hebben gevonden om pek, teer en olie uit steen te winnen. Rond dezelfde tijd werd er in Modena, Italië, voldoende olie geproduceerd om de straten te verlichten. Het was een niche. Het was lokaal. Het werkte.
Rond 1830 werden de zaken commercieel. Autun, Frankrijk, begon in 1839 met de productie van lampbrandstof uit olieschalie. De vraag naar verlichtingsbrandstof explodeerde. De walvisindustrie kon het tempo niet bijhouden. De prijzen van walvisolie stegen enorm. De markt schreeuwde om een alternatief.
De Amerikaanse bloei en buste
De Verenigde Staten sprongen erin. Retorten werden in de jaren 1850 langs de rivier de Ohio gebouwd. Maar de levensduur van de industrie was brutaal kort. Al die vroege Amerikaanse reacties verdwenen in 1860.
Waarom? Een jaar eerder, in 1859, had E.L. Drake vond ruwe olie in Pennsylvania. Opeens was het alternatief niet meer nodig. De economie stortte in. In Canada gebeurde het opnieuw. Tussen 1859 en 1861 werd aan de oevers van Lake Huron gereageerd op olieschalie. Toen werd er in de buurt goedkope ruwe olie ontdekt. Ook de Canadese operatie faalde.
Noord-Amerika was de eerste cyclus van snelle ontwikkeling ingegaan, gevolgd door onmiddellijke stopzetting. Goedkopere alternatieven wonnen altijd.
De Schotse uitzondering
Schotland volgde dat patroon niet. In 1862 begon daar een commerciële olieschalie-industrie. Het eindigde niet met een gejammer; het duurde een eeuw. De industrie produceerde kerosine, ammoniak en paraffinewas voor kaarsen. Het bleef draaien totdat de hulpbron zelf uitgeput was. De laatste fabriek in Pumpherston, West Lothian, werd uiteindelijk in 1962 gesloten. Dat betekent honderd jaar stabiel functioneren.
Mondiale expansie en ineenstorting
Andere landen probeerden het ook. Australië in 1865. Brazilië in 1881. Nieuw-Zeeland in 1900. Zwitserland in 1915. Zweden in 1921. Spanje in 1922. Zuid-Afrika in 1935.
In 1966 waren al deze fabrieken gesloten. Het patroon hield stand. Toen goedkope conventionele olie wereldwijd beschikbaar kwam, konden deze kleinere, lokale activiteiten niet concurreren. Ze misten de schaalgrootte en de noodzaak om te overleven.
De overlevenden
Maar niet alle verhalen eindigen met een afsluiting. Drie belangrijke operaties die in de 20e eeuw zijn opgericht, zijn nog steeds actief en sommige voeren zelfs de productie op. Waarom bleven deze specifieke gevallen bestaan? Ze probeerden de wereldmarkt niet te verslaan. Ze vulden een lokale niche. Ze hadden geen goedkoop brandstofalternatief.
In Estonia, oil shale retorting was initiated in 1921 and continues to the present day, with a daily production of approximately 9,000 barrels of oil.
Estland begon in 1921. Tegenwoordig produceert het ongeveer 9.000 vaten olie per dag. Het grootste deel van de gewonnen schalie wordt daar verbrand voor elektriciteit, maar de olieproductie is in de loop van de tijd aanzienlijk gegroeid. De technologie paste zich aan. De vraag bleef lokaal en specifiek.
China deed iets soortgelijks. In 1929 werd in Fushun, in het noordoosten van China, een vestiging geopend. Er wordt nog steeds geproduceerd. De reacties daar en op andere Chinese locaties leveren naar schatting 14.000 vaten olie per dag op.
Het verhaal van Brazilië is recenter. In 1972 startte Petróleo Brasileiro (Petrobras) een proeffabriek in São Mateus do Sul, in de staat Paraná. Het doel was om commerciële extractietechnologie te ontwikkelen. Het werkte. Petrobras blijft op de locatie een industriële retort exploiteren. Het produceert ongeveer 3.500 vaten synthetische ruwe olie per dag, samen met bijproducten zoals vloeibaar petroleumgas (LPG), brandstofgas en zwavel.
Waarom ze standhielden
Deze drie doorlopende operaties – Estland, China en Brazilië – hebben het niet overleefd omdat ze efficiënter waren dan de mondiale oliereuzen. Ze overleefden omdat ze bestonden bij gebrek aan een goedkoop alternatief. Ze waren niet onderhevig aan de ‘boom-en-bust’-cycli die de Verenigde Staten teisterden. Toen de prijs van conventionele olie daalde, gingen deze operaties niet failliet omdat ze niet probeerden op prijs te concurreren. Ze waren een lokaal energieveiligheidsprobleem aan het oplossen.
De eerste cyclus in Noord-Amerika eindigde snel. De mondiale expansie in de 19e en het begin van de 20e eeuw eindigde in 1966 met een einde. Maar deze drie specifieke gevallen laten zien dat olieschalie niet slechts een historische voetnoot is. Het is een hardnekkige, gelokaliseerde industrie. Het wacht. Het wacht op het moment dat goedkope olie geen optie meer is. Of wanneer de technologie eindelijk de economie inhaalt.
De steen bevat nog steeds de olie. De vraag is nooit of het eruit gehaald kan worden, maar of het moet.
De Green River Formation is niet alleen een geologische curiositeit. Het strekt zich uit over Utah, Wyoming en Colorado en bevat enorme afzettingen van olieschalie die sinds het begin van de 20e eeuw de Amerikaanse aandacht hebben getrokken.
Al in de jaren vijftig van de negentiende eeuw verbrandden mensen dit gesteente en destilleerden er olie uit in Utah. Tegen het einde van de 19e eeuw gebruikten mensen in Colorado het bijproduct als “smudge” om boomgaarden te beschermen. Maar daadwerkelijke commerciële output? Dat bestond decennialang niet.
De eerste echte piek kwam in de jaren twintig. Een overheidsfabriek in Rulison, Colorado, pompte zo’n 3.600 vaten weg. Een particuliere exploitant in Nevada voegde er nog eens 12.000 toe. Het voelde als vooruitgang. Toen werden de gigantische conventionele olievelden in Texas, Oklahoma en Californië ontdekt. Plots leek schalieolie duur en onnodig. Deze vroege faciliteiten werden in 1930 gesloten. De eerste cyclus eindigde.
Naoorlogse veiligheidsspelen en olie uit het Midden-Oosten
Direct na de Tweede Wereldoorlog werd de industrie weer wakker. Deze keer was de chauffeur niet alleen maar winst. Het was veiligheid. Het leger zag olieschalie als een binnenlandse brandstofbron die niet door buitenlandse mogendheden kon worden afgesloten.
Het Congres kwam tussenbeide. De Synthetic Liquid Fuels Act van 1944 en de Defense Production Act van 1950 financierden het Amerikaanse Bureau of Mines om retorten te bouwen nabij Rifle, Colorado. De schaal was klein vergeleken met de moderne verwachtingen. Deze fabrieken konden slechts 350 tot 1.500 vaten per dag verwerken.
De kosten waren onbetaalbaar. Het delven en verpletteren van de rotsen vergde te veel arbeid. Maar de echte moordenaar was geopolitiek. Voor en na de oorlog werden in het Midden-Oosten gigantische olievelden aangetroffen. De prijs van conventionele olie daalde. De commerciële belangstelling voor schalie verdween vrijwel van de ene op de andere dag.
De schok van de jaren zeventig en de SFC-zeepbel
De jaren zeventig veranderden het verhaal opnieuw. Olie-embargo’s en prijspieken veroorzaakten schokgolven door de wereldeconomie. Landen haastten zich om hun eigen schalievoorraden te controleren. Kunnen ze de enorme investeringen rechtvaardigen die nodig zijn om steen in brandstof te veranderen?
In de VS heeft de federale overheid miljarden in de Synthetic Fuels Corporation (SFC) gestort. Grote oliemaatschappijen gaven honderden miljoenen meer uit, in de veronderstelling dat de hoge prijzen zouden blijven bestaan. Ze hadden het mis.
De prijzen stegen kortstondig en stortten vervolgens in de jaren tachtig in. De belangstelling stortte in. Projecten werden geannuleerd. Gemeenschappen in Colorado en Utah werden geconfronteerd met ernstige economische problemen.
Slechts één project overleefde de zuivering. Unocal Corporation, die een locatie beheert in de buurt van Parachute, Colorado. Ze hadden een prijsgarantie van de SFC. Dit was niet hun eerste rodeo. Unocal experimenteerde al sinds 1921 met schalieolie.
Ze testten in de jaren veertig een direct intern verbrandingsproces. In de jaren tachtig bouwden ze een installatie voor hun “Union B”-proces, waarbij gebruik werd gemaakt van extern gegenereerd heet gas. Van 1986 tot 1991 produceerde de fabriek vijf miljoen vaten. Toen sloot Unocal het af. De vierde cyclus van Noord-Amerikaanse belangstelling eindigde.
In-situmethoden en mondiale expansie
Begin jaren 2000 begon een nieuw hoofdstuk. De prijzen voor ruwe olie begonnen te stijgen, grotendeels gedreven door de vraag uit de opkomende Aziatische economieën. De financiële sector, overheden en industrie hebben schalie opnieuw bekeken.
Dit tijdperk introduceerde een verschuiving in de techniek. Ontwikkelaars begonnen in situ methoden te testen: olie uit de grond halen zonder de rotsen te ontginnen. Ontwikkelaars van oppervlakte-retorts concentreerden zich op efficiëntie en milieuprestaties, met name op koolstofbeheer.
Geen enkel bedrijf zette zich onmiddellijk in voor volledige economische productie. Maar de experimenten begonnen. Sommige zijn voltooid. Er bleven technische hindernissen bestaan voor oppervlakteretorting, maar bedrijven waren nog steeds bezig met het plannen van nieuwe systemen. De locaties waren divers: Estland, Jordanië en de Verenigde Staten.
De valstrik van prijsafhankelijkheid
De toekomst van de ontwikkeling van olieschalie hangt aan een dunne draad. Het hangt af van het oplossen van technische beperkingen. Maar het hangt net zo sterk af van de economische en politieke omstandigheden wereldwijd.
De meest kritische factor is de langetermijnprijs van conventionele ruwe olie.
De kapitaalkosten voor een commercieel schalieolieproject zijn enorm. Schalieolie kan alleen concurrerend zijn als conventionele olie duur blijft. Als de prijzen dalen, werkt de wiskunde niet meer.
Het valt nog te bezien of de commerciële productie zich kan uitbreiden buiten de drie landen die dit eerder op grote schaal hebben gedaan. De technologie bestaat. De rots is er. Maar de economie is een bewegend doelwit.
