Jak faktycznie działa rozszczepienie jądrowe: fizyka reakcji łańcuchowych

6

Energia jądrowa nie jest substancją zawartą w butelce. To energia potencjalna zamknięta w jądrze atomu, czekająca na właściwy klucz, który otworzy zamek. Uzyskujemy go w procesie zwanym rozszczepieniem jądrowym, który napędza nowoczesne reaktory jądrowe. Ale aby zrozumieć, dlaczego jest to ważne, musisz przyjrzeć się małemu, chaotycznemu światu wewnątrz jądra.

Jądro atomowe składa się z dodatnio naładowanych protonów i obojętnych neutronów. Logika podpowiada, że ​​panuje tu chaos. Tak jak ładunki odpychają się nawzajem, tak i te protony muszą się odpychać z dużą siłą. Elektrony wirujące na zewnątrz nie zapobiegają temu ciśnieniu wewnętrznemu. Zamiast tego rdzeń jest utrzymywany razem przez inny zestaw sił. Siły te mają krótki zasięg i niesamowitą moc. Tworzą stan skumulowanego napięcia. Przerwij to napięcie, a uwolnisz energię.

Mechanizm spustowy

Nie każdy atom dzieli się na polecenie. Potrzebujemy ciężkich, niestabilnych izotopów. Uran-235 to standardowy koń pociągowy. Zawiera 92 protony i 143 neutrony.

Proces rozpoczyna się od jednego neutronu. Musi uderzyć w rdzeń uranu-235 z określoną prędkością. Nie za szybko. Nie za wolno. Podczas kolizji jednocześnie zachodzą dwa zdarzenia. Po pierwsze, neutron przekazuje energię kinetyczną jądru, powodując jego gwałtowne wibracje. Po drugie, neutron jest absorbowany, zwiększając liczbę neutronów w środku. To zaburza równowagę. Dodatkowa cząstka lekko rozsuwa protony, zaburzając w ten sposób delikatną równowagę.

Rdzeń nie jest już w stanie utrzymać się razem. To się rozdziela.

Podział ten tworzy dwa nowe, lżejsze atomy. To są fragmenty rozszczepienia. Ale uwolnienie energii nie jest jedynym produktem reakcji. W wyniku reakcji uwalniane są również dwa lub trzy nowe neutrony.

Problem reakcji łańcuchowej

Te nowe neutrony są prawdziwym sercem procesu. Wylatują i mogą uderzyć w inne atomy uranu-235. Jeśli tak się stanie, atomy te również się rozdzielą. I wyemitują jeszcze więcej neutronów. Te neutrony uderzają w jeszcze więcej atomów. Odpowiedź rośnie wykładniczo.

To jest reakcja łańcuchowa. Ale nie dzieje się to automatycznie w przypadku żadnej sterty uranu. Uran naturalny składa się głównie z uranu-238, który nie ulega łatwo rozkładowi. Działa jak amortyzator. Aby utrzymać reakcję, wymagane jest wysokie stężenie uranu-235. Dlatego wzbogacamy uran. Zwiększamy gęstość atomów, dzięki czemu neutrony w locie z większym prawdopodobieństwem trafią w cel, zamiast przelatywać przez pustą przestrzeń.

Nawet przy wzbogaconym paliwie neutrony muszą podróżować z odpowiednią prędkością. Jeśli będą zbyt szybkie, odbiją się, nie powodując podziału. Jeśli będą zbyt wolne, mogą nie mieć wystarczającej ilości energii, aby przerwać połączenie. Moderatorzy w rdzeniu reaktora spowalniają je do „złotego środka”.

Masa krytyczna

Aby wesprzeć ten proces, wymagana jest minimalna ilość paliwa. Nazywa się to masą krytyczną. Poniżej tego progu zbyt wiele neutronów opuszcza materię bez uderzenia w inne jądro. Reakcja zanika. Powyżej tego progu reakcja utrzymuje się lub przyspiesza.

W elektrowni inżynierowie precyzyjnie kontrolują ten proces. Wykorzystują pręty sterujące wykonane z materiałów takich jak bor lub kadm, aby pochłaniać nadmiar neutronów. Pociągnij za drążki, a reakcja przyspieszy. Wciśnij je, a zacznie zwalniać. Celem jest zapewnienie stabilności.