Een recent gezamenlijk onderzoek door onderzoekers uit Duitsland en China heeft een duidelijke waarschuwing gegeven: als de huidige uitstoot van broeikasgassen zich voortzet, zou bijna een derde van de wereldbevolking tegen het einde van deze eeuw te maken kunnen krijgen met een enorme golf van ‘samengestelde heet-droge extremen’.
Tegen 2090 zullen naar verwachting ongeveer 2,6 miljard mensen – ongeveer 28% van de wereld – deze gelijktijdige hittegolven en droogtes vijf keer vaker ervaren dan nu.
“Samengestelde extremen” begrijpen
In de klimaatwetenschap doet zich een ‘samengesteld extreem’ voor wanneer twee of meer weersverschijnselen zich tegelijkertijd en op dezelfde locatie voordoen. Dit is niet louter de som van twee problemen; het is een multiplier van risico.
Wanneer intense hitte en ernstige droogte met elkaar in botsing komen, creëren ze een feedbacklus die de vernietiging versterkt:
– Landbouwinstorting: Droogte droogt de bodem uit, terwijl extreme hitte de verdamping versnelt, wat leidt tot snelle misoogsten en onstabiele voedselprijzen.
– Escalatie van natuurbranden: Uitgedroogde landschappen in combinatie met hoge temperaturen creëren de perfecte omstandigheden voor catastrofale bosbranden.
– Gezondheids- en veiligheidsrisico’s: De combinatie is dodelijk voor buitenwerkers en verhoogt de hittegerelateerde sterftecijfers aanzienlijk.
– Schaarste van hulpbronnen: Gelijktijdige hitte en droogte leiden tot kritieke watertekorten en toegenomen sociaal-economische instabiliteit.
De gegevens achter de projectie
Het onderzoeksteam maakte gebruik van 152 klimaatsimulaties die waren afgeleid van acht verschillende modellen die werden gebruikt in het Zesde Beoordelingsrapport van het IPCC. Door rekening te houden met de verwachte bevolkingsgroei en het huidige overheidsbeleid kwam het onderzoek tot een aantal ontnuchterende conclusies:
- Stijgende temperaturen: Het huidige beleid duidt op een mondiale temperatuurstijging van 2,7°C tegen 2100.
- Frequentie en duur: Wereldwijd zullen deze samengestelde gebeurtenissen naar verwachting 2,4 keer vaker voorkomen dan nu het geval is, waarbij elke gebeurtenis bijna drie keer langer zal duren.
- Het menselijke element: Het onderzoek bevestigt dat door de mens veroorzaakte uitstoot van broeikasgassen deze weerpatronen “aanjagen”.
Een groeiende mondiale ongelijkheid
Een van de meest kritische bevindingen van het rapport is de onevenredige impact op kwetsbare bevolkingsgroepen. De studie benadrukt een diepgaand ‘klimaatonrecht’: tropische landen en lage-inkomenslanden – degenen die historisch gezien het minst hebben bijgedragen aan de opwarming van de aarde – zullen de zwaarste last dragen.
“Voor de lagere inkomenslanden is er sprake van een enorme oneerlijkheid”, zegt klimaatwetenschapper Di Cai van de Ocean University of China. “Het is moeilijk om airconditioning te financieren… er is geen back-up als het water opraakt. Het is niet alleen een klimaatwetenschappelijke kwestie; het gaat over het fundamentele, dagelijkse leven.”
De weg voorwaarts: mitigatie en beleid
Het onderzoek is niet slechts een waarschuwing; het dient als routekaart voor mogelijke mitigatie. Uit de gegevens blijkt dat de omvang van deze crisis nog niet in steen gebeiteld is.
Als landen hun verplichtingen aan de Overeenkomst van Parijs van 2015 hernieuwen en bindende toezeggingen voor emissiereductie op lange termijn implementeren, zou de impact aanzienlijk kunnen worden verminderd:
– Het aantal mensen dat wordt blootgesteld aan deze frequente extremen zou kunnen dalen van 28% naar 18%.
– Dit vertegenwoordigt een vermindering van bijna 900 miljoen mensen die deze extreme omstandigheden zouden vermijden.
Conclusie
De studie onderstreept dat, hoewel de intensivering van hitte en droogte een dreigende mondiale crisis is, de ernst van de impact ervan sterk afhangt van onmiddellijke beleidsbeslissingen. Agressieve emissiereducties blijven het meest effectieve instrument om de meest kwetsbare bevolkingsgroepen ter wereld te beschermen tegen deze steeds groter wordende rampen.
