Carol Reed to coś więcej niż tylko reżyserka. Był mistrzem napięcia. Urodził się 30 grudnia 1906 roku w Londynie i dorastał w cieniu swojego ojczyma, Sir Herberta Beerbohma Tree, jednego z brytyjskich aktorów odnoszących największe sukcesy. Osiągnięcia akademickie Reida w King’s School w Canterbury były skromne. Poszedł w ślady ojca i wkroczył do świata show-biznesu i już w wieku 18 lat zaczął dostawać małe role. Jednak nie scena go pociągała, ale kamera. W 1932 roku pracował jako trener dialogu w Associated Talking Pictures. Zanim w 1934 roku rozpoczął karierę solową w Midshipman Easy, nakręcił kilka filmów.
Wczesny okres i wymagania rządowe
Będę szczery. Wiele z wczesnych prac Reeda zostało zapomnianych. Małe budżety. Niewidzialne projekty. Branża zmieniła się w 1938 roku, kiedy rząd brytyjski zobowiązał studia do pełnego finansowania produkcji krajowych, a nie tylko dystrybucji importowanych z zagranicy. Ta zasada zmieniła wszystko dla Reeda. Wreszcie mógł robić wartościowe filmy.
Przedstawił The Stars Look Down (1939), realistyczny obraz życia w brytyjskim miasteczku górniczym, który zyskał międzynarodowe uznanie. Następnie powstał Nocny pociąg do Monachium (1940). Thriller w stylu Hitchcocka, w którym Rex Harrison wciela się w brytyjskiego podwójnego agenta. Film udowodnił, że Reed wie, jak budować napięcie.
Potem rozpoczęła się druga wojna światowa. Reed dołączył do Grupy Filmowej Armii Brytyjskiej. Nie trzymał się z daleka od wojny. Realizował filmy dokumentalne dla wojska. Film True Glory (1945), powstały przy udziale generała Dwighta D. Eisenhowera i Garsona Kanina, wyreżyserował kilka osób, w tym Reed. Ta praca zmieniła bieg jego życia. Reed zdobył swoją pierwszą nagrodę Akademii w kategorii najlepszy film dokumentalny.
Powojenny perfekcjonista
To doświadczenie wojskowe pozostawiło ślad. Znalazło to odzwierciedlenie w jego powojennym stylu. Dokumentalna powściągliwość emocjonalna. Perfekcjonista przywiązujący szczególną wagę do szczegółów. Nie tylko inscenizował sceny. Ułożył je z kliniczną precyzją.
Tę epokę zdefiniowały trzy filmy powstałe w kolejnych latach. Wszystko zaczęło się od „Odd Man Out” (1947). James Mason gra uciekającego agenta irlandzkiej armii republikańskiej w tej fatalnej tragedii. Operator Robert Krassker nadał filmowi długie cienie i przeszywającą ciemność. Ten styl wizualny stał się znakiem rozpoznawczym Reeda.
Rozpoczął także współpracę z dwoma ważnymi sojusznikami. Napisane przez Grahama Greene’a. Wyprodukowany przez Alexandra Kordę. Ich pierwszym wspólnym projektem był The Fallen Idol (1948). Ale ich kolejny projekt ugruntował dziedzictwo Reeda. „Trzeci człowiek” (1949).
Thriller zimnej wojny. W rolach głównych Joseph Cotten i Orson Welles. Film otrzymał główną nagrodę na Festiwalu Filmowym w Cannes. Reed był nominowany do Oscara dla najlepszego reżysera. Reputacja tych filmów z końca lat czterdziestych jest niezaprzeczalna. W 1952 otrzymał tytuł szlachecki. Jest pierwszym brytyjskim reżyserem, który dostąpił tego zaszczytu.
Zachód słońca i ostateczny triumf
Lata pięćdziesiąte i sześćdziesiąte XX wieku były kontrowersyjne. Trapez (1956) – dramat cyrkowy. Our Man in Havana (1960) to parodia szpiegowska oparta na powieści Grahama Greene’a. „Ból i ekstaza” (1965) opowiada o życiu Michała Anioła. Krytycy twierdzą, że Reed ma już swoje lata świetności. Uważali, że jego najlepsze dzieło należy do przeszłości.
Mylili się.
W 1968 roku Reed stworzył musical. Adaptacja Olivera w reżyserii Lionela Barta! (Oliver!) był jego jedyną wyprawą w ten gatunek. To była ekscytująca adaptacja. Krytycy w niego wątpili. Nagroda na Oscarach spełniła jego oczekiwania. Film otrzymał pięć nagród, w tym Oscara dla najlepszego filmu i najlepszego reżysera.
To był jego ostatni duży film.
Reed zmarł w Londynie 25 kwietnia 1976 roku. Pozostawił po sobie ogromne dziedzictwo, które łączy mistrzostwo techniczne z klimatycznym horrorem. Trzeci człowiek pozostaje integralną częścią historii kina. Udało się to jednak dzięki fundamentom położonym w latach czterdziestych XX wieku. Dokumenty wojenne nauczyły go patrzeć bez odwracania wzroku. Współpraca z Greenem i Kordą dała mu głos.
Pokazał, że kino brytyjskie może być na światowym poziomie. Nie tylko z imienia. Ale także pod względem umiejętności. Rycerstwo było tylko formalnością. Prawdziwą nagrodą były cienie rzucane na ekran.
























