Zapomnij o idei doskonałości.
Organizm ludzki nie jest eleganckim mechanizmem stworzonym przez genialnego inżyniera. To plątanina kompromisów, taśmy klejącej i pozostałości po przodkach, których nawet nie przypominamy. Nie ewoluowaliśmy od zera, ale poprzez ponowne wykorzystanie tego, co już istniało. Ewolucja dostosowuje się, tasuje, ale nie konstruuje.
Większość problemów medycznych to nie „błędy” w kodzie, ale dziedziczne „cechy” odziedziczone miliony lat temu.
Problem z plecami
Weźmy kręgosłup.
Nasi przodkowie chodzili na czterech nogach, żyli na drzewach i potrzebowali elastycznej belki, aby skakać z gałęzi na gałąź i chronić rdzeń kręgowy. To proste.
A potem ludzie stanęli na dwóch nogach.
Próbowaliśmy dopasować postawę pionową do konstrukcji zaprojektowanej z myślą o równowadze poziomej. Kręgosłup musiał utrzymać nasz ciężar, utrzymać środek ciężkości i pozostać wystarczająco elastyczny, aby się poruszać. Próbuje wykonywać dwa przeciwstawne zadania jednocześnie. Powstałe zagięcia w kształcie litery S pomagają rozłożyć obciążenie, ale powodują ogromne naprężenia.
Dlatego ból dolnej części pleców jest tak powszechny. Nie dlatego, że masz słabe plecy, ale dlatego, że zmuszasz szkielet zbudowany do wspinania się na drzewa do podtrzymywania dwunożnego naczelnego.
Okrężne pobudzenie nerwu
Logika zakłada efektywność. Przyroda – historia.
Weźmy pod uwagę nerw krtaniowy wsteczny. Łączy mózg ze skrzynką głosową (krtanią), pomagając nam mówić i połykać. Odległość między nimi jest niewielka. Linia prosta byłaby logiczna.
Zamiast tego nerw przemieszcza się w dół do klatki piersiowej, wokół tętnicy i z powrotem do gardła.
Dlaczego?
Ponieważ nasi odlegli przodkowie byli rybami. Nerw szedł prosto z mózgu do skrzeli. W miarę wydłużania się szyi w wyniku ewolucji nerw po prostu się rozciągał. Nie została zmieniona na inną trasę, po prostu stała się dłuższa. Hak ten sprawia, że nerw jest podatny na urazy podczas operacji szyi lub serca.
Ścieżka bezpośrednia nie ma ewolucyjnego sensu, ale właśnie tego rodzaju nieefektywność towarzyszy nam do dziś.
Oczy, które widzą „wnętrze”
Nawet nasze oczy nie są dobrze zaprojektowane.
U ludzi i innych kręgowców siatkówka jest zlokalizowana „na lewą stronę”. Światło musi przedrzeć się przez warstwy naczyń krwionośnych i włókien nerwowych, zanim dotrze do fotoreceptorów.
To niezręczne.
Nerw wzrokowy przechodzi przez samą tkankę siatkówki, tworząc fizyczną dziurę, przez którą nie jest możliwe widzenie – zwaną martwym punktem. Nasz mózg płynnie edytuje tę dziurę, więc jej nie zauważamy. Ale jeśli projektowałeś oko od zera, nie poprowadziłbyś przewodów przed czujnikiem. Umieściłbyś czujnik z przodu.
Poświęciliśmy wydajność na rzecz przetrwania. Przeżyliśmy, więc tak zostało.
Zęby i ślepy zaułek
Mamy tylko dwa zestawy zębów.
To wszystko. Wypadają zęby mleczne i pojawiają się zęby stałe. Kiedy pękają, historia się kończy. Na przykład rekinom rosną zęby przez całe życie. W ludziach? Nie.
U ssaków rozwój zębów jest ściśle powiązany ze wzrostem szczęki i dietą. Nasi przodkowie potrzebowali mocnych zębów, aby jeść twarde jedzenie. Teraz mamy dietę miękką. Zębów potrzebujemy mniej, ale organizm nadal traktuje utratę zębów jako stan ostateczny.
Zęby mądrości ilustrują to opóźnienie. Nasze szczęki stały się mniejsze, gdy jedzenie stało się bardziej miękkie, a gotowanie przejęło funkcję żucia. Zęby nie otrzymały tego powiadomienia. Wciąż próbują wcisnąć się do pyska, gdzie nie ma dla nich miejsca. Zatłoczenie, retencja, operacje.
Zęby pasują do starej czaszki. Nowa czaszka nie pasuje do starych zębów.
Pułapka porodowa
Poród naturalny u ludzi jest niebezpieczny. Niepotrzebnie niebezpieczne w porównaniu z większością zwierząt.
Chodzimy w pozycji wyprostowanej, co wymaga wąskiej miednicy do sprawnego chodzenia. Ale mamy też duże mózgi, co oznacza duże głowy u dzieci.
Ewolucja próbowała znaleźć równowagę pomiędzy wąską miednicą (do chodzenia) a szerokim kanałem rodnym (dla mózgu). Poszła na kompromis. Rezultat: wąskie przejście dla dużej głowy. Poród jest trudny, bolesny i ryzykowny. Wymagają pomocy z zewnątrz – do przetrwania niezbędne stały się powiązania społeczne i współpraca.
Czy to „błąd”? A może „cecha” naszej natury społecznej? Prawdopodobnie oba.
Pozostałe części
Ewolucja niczego nie usuwa, chyba że powoduje poważne problemy. Ona po prostu to ignoruje.
Dodatek właśnie tam jest. Uważany za bezużyteczny, odgrywa niewielką rolę w odporności, ale gromadzi także bakterie i może wywołać stan zapalny. Zatoki są podobne: mogą rozjaśniać czaszkę, mogą wpływać na głos, ale ich drenaż jest podatny na infekcje i zatykanie.
Małe mięśnie wokół uszu? Zasady. Pomagają zwierzętom odwrócić uszy, aby lepiej słyszeć dźwięki. Mamy te mięśnie. Większość z nas nie jest w stanie ich kontrolować.
Co pozostaje?
Nasza anatomia jest archiwum. Każdy ból pleców, każdy zatrzymany ząb, każda infekcja zatok to ślad pozostawiony przez przeszłość. Nie jesteśmy złamani. Jesteśmy po prostu starzy.
